Vijftien procent van de Amerikaanse mannen heeft geen enkele hechte vriend. Niet eentje. Geen collega waarmee je verder praat dan het werk, geen oud-teamgenoot die je nog belt, geen maatje waar je zomaar induikt als het tegenzit. Dat cijfer komt uit onderzoek van het Survey Center on American Life en staat in schril contrast met 1990, toen slechts 3 procent van de mannen zei geen hechte vriendschappen te hebben. In dertig jaar is dat aantal verviervoudigd.
Je hoeft geen Amerikaan te zijn om die trend te herkennen. De manier waarop mannen vriendschappen onderhouden, is in een paar decennia drastisch veranderd, en de oorzaak zit niet alleen in drukte of een telefoon die alle aandacht opeist.
Wat er in dertig jaar precies veranderde
In 1990 had 55 procent van de Amerikaanse mannen minstens zes hechte vrienden. In 2021 was dat nog maar 27 procent, bijna een halvering. Dat blijkt uit de American Perspectives Survey van het Survey Center on American Life, uitgevoerd door onderzoeker Daniel Cox.
Ook de manier waarop jonge mannen steun zoeken, schoof op. In 1990 zei 45 procent van de jonge mannen dat ze bij een persoonlijk probleem eerst naar vrienden zouden stappen. In 2021 was dat nog 22 procent. Een groeiende groep, 36 procent, belt eerst de ouders. Vrouwen lieten in dezelfde periode een vergelijkbare, maar minder scherpe daling zien: hun aandeel met zes of meer hechte vrienden zakte van 41 naar 24 procent.
Waarom vriendschappen bij mannen sneller verdampen
De verklaring zit voor een groot deel in hoe mannenvriendschappen vaak ontstaan: rond een gedeelde activiteit. Het voetbalteam, de studie, de baan, de kroeg op vrijdag. Zodra die activiteit wegvalt, bijvoorbeeld door een nieuwe baan, een verhuizing of een scheiding, valt de vriendschap er vaak mee weg. Vriendschappen die alleen op gedeelde context draaien, overleven die context zelden.
Een tweede factor is dat getrouwde mannen hun sociale leven vaak laten organiseren door hun partner. Dat werkt prima zolang de relatie goed gaat, maar het betekent ook dat eigen, onafhankelijke vriendschappen langzaam verwateren. Onderzoek van het American Institute for Boys and Men laat zien dat opleidingsniveau hierin zelfs een grotere rol speelt dan geslacht: volwassenen zonder diploma hebben ongeveer twee keer zo vaak geen hechte vrienden als volwassenen met een diploma.
Je ziet die verschuiving ook terug in hoe mannen hun avonden vullen. Steeds meer mannen kiezen voor een avond thuis in plaats van op stap, een trend die we eerder beschreven in ons artikel over de woonkamer als nieuwe uitgaansleven. Fijn voor de avond zelf, maar elke avond thuis is ook een avond zonder de toevallige ontmoeting die vroeger een vriendschap liet ontstaan.
Minder vrienden voel je, ook als je het niet toegeeft
Het Survey Center vond een duidelijk patroon: van de Amerikanen met drie of minder hechte vrienden zei meer dan de helft zich de afgelopen week minstens één keer eenzaam te hebben gevoeld. Bij mensen met tien of meer hechte vrienden was dat nog ongeveer één op de drie. Minder vrienden betekent dus niet alleen een stillere telefoon, het vertaalt zich direct in hoe vaak je je eenzaam voelt.
Dat is ook waar de huidige focus-op-jezelf-trend een risico wordt. Mannen die maandenlang volledig opgaan in een doel, zoals we beschreven in ons artikel over mannen die zich afsluiten om te focussen, laten vaak precies het sociale contact vallen dat die eenzaamheid had kunnen afremmen. Discipline en doelgerichtheid zijn prima, maar niet als vriendschap de eerste afvaller is.
Waarom de hardloopclub wel werkt
De oplossing ligt niet in opeens "meer sociaal" worden, maar in het teruggeven van een vaste, terugkerende activiteit waar vriendschap als bijproduct ontstaat. Dat verklaart voor een deel waarom de hardloopclub zo'n enorme opmars maakt onder mannen: het herstelt precies het mechanisme dat verdwenen is. Vast tijdstip, vaste groep, geen druk om iets te plannen of te organiseren, en toch elke week weer dezelfde gezichten.
Je hoeft er geen diepe gesprekken bij te voeren. De meeste hechte vriendschappen van vroeger begonnen ook niet met een goed gesprek, maar met herhaling. Je zag elkaar genoeg keer in dezelfde context, en op een gegeven moment werd het meer dan alleen een bekend gezicht.
Zo bouw je een vriendschap die een verhuizing overleeft
Kies één vaste, terugkerende afspraak die niet van jouw planning afhangt: een vast sportmoment, een kaartavond, een hardloopclub, een vaste pub quiz. Het punt is herhaling zonder dat jij elke keer het initiatief moet nemen. Daarnaast helpt het om minstens één vriendschap te hebben die niet aan je werk of relatie hangt, zodat je sociale leven niet instort zodra een van die twee verandert. En durf voorbij de oppervlakkige laag te gaan: vraag eens hoe het écht gaat, in plaats van alleen over sport of werk te praten. Uit cijfers van het American Institute for Boys and Men blijkt dat mannen vaker dan vrouwen leunen op hun partner als enige vertrouwenspersoon (85 tegenover 72 procent). Zorg dat jouw steun niet bij één persoon hangt, dan overleeft je sociale leven ook een scheiding of verhuizing.