Je hebt vast die vriend die een thuisbioscoop in zijn woonkamer heeft gepropt. Vijf speakers aan het plafond, een subwoofer die de buren wakker maakt, kabels onder het vloerkleed. Leuk voor hem, onhaalbaar voor de rest van ons die in een appartement of rijtjeshuis wonen. Sonos denkt dat het die kloof nu dicht met de Beam Ultra, een compacte soundbar die beweert écht overhead geluid te maken zonder dat je plafondspeakers hoeft op te hangen.
Het apparaat kwam op 29 september dit jaar uit en kost 699 euro. Dat is fors meer dan de gewone Beam, maar een stuk goedkoper dan het vlaggenschip van het merk. De vraag is of dat prijsverschil ook echt iets oplevert in je woonkamer.
Wat deze soundbar anders maakt
De vorige Beam deed Dolby Atmos alleen virtueel. Dat betekent dat de software berekent hoe geluid vanaf het plafond zou moeten klinken en dat effect namaakt met de speakers die er al zijn. Handig, maar je hoort het verschil met echte overhead-audio al snel.
De Beam Ultra heeft drivers die daadwerkelijk omhoog wijzen en het geluid tegen je plafond laten kaatsen. Dat is dezelfde truc die duurdere soundbars en losse plafondspeakers gebruiken, alleen dan in een kast die niet groter is dan een gewone soundbar. Voor Dolby Atmos maakt dat een groot verschil: het hele idee van het formaat is dat geluid uit specifieke richtingen komt in plaats van alleen van links en rechts.
De techniek onder de motorkap
Sonos heeft er negen drivers in gepropt, verdeeld over vijf zijdezachte tweeters en evenveel middentonige drivers, aangestuurd door negen eigen Class D-versterkers. Twee van die drivers wijzen naar boven voor de Atmos-effecten, de rest zorgt voor dialoog en de rest van het geluidsbeeld. Verbinding gaat via wifi 6 en Bluetooth 5.3, en er zit een usb-c-poort op die met een los adaptertje ook analoge bronnen aankan.
Een functie die je waarschijnlijk vaker gebruikt dan de Atmos-trucs: spraakversterking. De soundbar heeft vier niveaus waarmee hij stemmen in series en films boven achtergrondgeluid uit tilt, zodat je de volumeknop niet steeds hoeft te pakken omdat je een zin gemist hebt. Trueplay stemt de klank vervolgens automatisch af op je kamer, via de microfoon van je telefoon.
Waar hij nog niet goed in is
Twee dingen vallen gelijk op als je reviews leest. De Beam Ultra ondersteunt geen DTS:X, de surroundstandaard die veel games en sommige streamingdiensten gebruiken naast Dolby Atmos. Als je vooral op de PlayStation of Xbox zit, mis je daar dus iets.
Belangrijker: er is geen HDMI-passthrough. Je tv moet dus zelf genoeg HDMI-poorten hebben voor je spelcomputer, Apple TV of andere bronnen, want die kun je niet via de soundbar doorsluizen. En omdat de Atmos-effecten afhangen van geluid dat tegen het plafond kaatst, werkt het een stuk minder goed onder een schuin plafond of in een kamer met een heel hoog plafond. Zet er geen plank of gordijnrail direct boven, dat blokkeert het effect grotendeels.
Wat je ervoor terugkrijgt voor 699 euro
Ter vergelijking: de gewone Beam (tweede generatie) kost 499 euro en doet dus alleen virtuele Atmos. De Arc Ultra, het vlaggenschip van Sonos, heeft veertien drivers tegenover de negen van de Beam Ultra en kost ruim meer. De Beam Ultra zit daar precies tussenin, zowel in prijs als in wat hij kan.
Dat past bij een trend die je ook terugziet bij andere audiomerken: compacte apparaten die vroeger als instapmodel golden, krijgen nu de techniek van het topmodel, alleen in een kleinere behuizing. Zie het als dezelfde beweging die ervoor zorgde dat een losse oordopje met vervangbare batterij plotseling een verkoopargument werd in plaats van een kostenbesparing. Of kijk naar hoe een microfoon van 99 euro nu klinkt als studioapparatuur die vroeger duizenden euro's kostte.
Wil je sets kopen, dan betaal je voor de combinatie met een Sub Mini ongeveer 1.138 euro, en met twee Era 100-speakers erbij voor surround kom je op ruim 1.570 euro uit. Dat is waar de echte meeslepende ervaring begint, de losse bar is vooral een flinke upgrade op je tv-speakers.
Past dit bij jouw woonkamer
Als je nu een gewone tv-soundbar hebt en nooit aan plafondspeakers hebt gedacht omdat je geen zin hebt in boren en kabels wegwerken, is dit precies het apparaat waarvoor Sonos het bouwde. Je zet hem neer, verbindt hem met wifi, en de techniek regelt de rest, inclusief het afstemmen op de vorm van je kamer.
Twijfel je tussen deze en de normale Beam, kijk dan eerst naar je plafond. Woon je in een oud huis met een schuin plafond of extreem hoog plafond, dan betaal je 200 euro extra voor een effect dat minder goed doorkomt. Heb je een gewoon vlak plafond op normale hoogte, dan is dit de eerste keer dat een soundbar in deze prijsklasse echte overhead-audio haalt in plaats van een slimme imitatie, en dat hoor je ook echt terug zodra er een vliegtuig over het scherm scheert.