Ergens in de loop van dit jaar zag je het misschien ook gebeuren. Een vriend postte plots een foto van een scheve vaas die hij zelf had gedraaid. Een collega begon opeens over houtsoorten alsof hij altijd al schrijnwerker was. Op Reddit vertellen mannen hoe ze op zaterdagochtend filmrolletjes ontwikkelen in hun keuken. Het is geen uitzondering meer, het is een beweging. Mannen kiezen weer voor hobbies waarbij geen scherm te pas komt, en de redenen zijn concreter dan het modieuze digital detox suggereert.
Het tegengif tegen schermmoeheid
De gemiddelde Nederlander zit meer dan zes uur per dag achter een scherm, werkuren niet meegerekend. Sinds AI-tools in elke werkflow verschenen, kwam daar nog een laag schermtijd bovenop. Voor veel mannen voelt het alsof hun hoofd na vijf uur al vol zit, terwijl hun handen geen idee hebben wat ze de hele dag hebben gedaan. Pottenbakken, vissen, een motor uit elkaar halen: al die bezigheden geven iets terug wat schermwerk niet biedt. Je ziet direct resultaat, je voelt materiaal in je handen, en je hersenen krijgen eindelijk eens een andere taak dan reageren op notificaties.
Welke analoge hobbies nu opvallen
Vijf bezigheden duiken in 2026 steeds vaker op in mannenvriendengroepen:
- Filmfotografie. Oude Canon A-1's en Pentax K1000's gaan op Marktplaats voor het dubbele van drie jaar geleden. De vertraging tussen foto maken en foto zien is precies het punt.
- Pottenbakken en keramiek. Workshops en open draaischijf-avonden zitten vol. Het is fysiek, een beetje vies, en totaal niet optimaliseerbaar.
- Houtbewerken. Niet meteen een hele kast, maar plankjes, snijplanken, kleine dozen. Een simpele werkbank op zolder is genoeg om te beginnen.
- Bushcraft en vissen. Stil naast het water zitten, mes scherp houden, vuur maken zonder lucifer. Deze hobby is letterlijk offline zijn.
- Vinyl verzamelen. De comeback was er al, maar tweedehands platen zoeken op beurzen is nu een aparte sport geworden.
Wat deze hobbies gemeen hebben: ze vragen aandacht en geduld, en ze zijn moeilijk of onmogelijk te multitasken met je telefoon.
Waarom dit echt werkt, niet alleen voelt
Dit is meer dan een romantisch idee. Een overzicht van Harvard Health wees erop dat mensen met regelmatige hobbies lagere cortisolwaarden, minder depressieve klachten en een hogere tevredenheid rapporteren. In een studie onder 93.000 mensen van 65 jaar en ouder scoorden hobbyisten op mentale gezondheid merkbaar beter dan leeftijdsgenoten zonder bezigheid. Recentere onderzoeken komen op hetzelfde uit: het gaat niet om welke hobby, maar om de combinatie van concentratie, creativiteit en het gevoel dat je iets concreets voor elkaar krijgt.
Extra effect bij tactiele hobbies: je raakt in een soort flow waarin je niet meer denkt aan werk, mail of algoritmes. Dat is voor veel mannen de moeilijkst te bereiken hersentoestand geworden.
Zo begin je zonder direct honderden euro's kwijt te zijn
De grootste valkuil is overdrijven bij de start. Nieuwe mannen-met-hobby kopen vaak meteen een draaibank, een spiegelreflex en drie soorten beitels, om twee maanden later alles stof te zien verzamelen in de kelder. Het werkt beter om klein te beginnen:
- Zoek een eenmalige proefsessie. Voor pottenbakken, houtbewerken of smeden bestaan avondworkshops in elke grote stad. Kosten tussen de 40 en 75 euro, en je weet meteen of het je ligt.
- Koop tweedehands. Een filmcamera, een beitelset of een platenspeler hoeft niet nieuw te zijn. Marktplaats en rommelmarkten zitten er vol mee.
- Plan vaste tijd in. Zaterdagochtend van 9 tot 11 is een beter ritueel dan als ik er zin in heb. Hobbies sterven in de categorie tussen de bedrijven door.
- Deel niet alles. Een hobby die je voor Instagram doet, is geen hobby meer. Hou hem voor jezelf of voor een enkele vriend.
Vind je iets wat blijft hangen, dan wordt het pas interessant om te investeren in degelijk gereedschap. Dat is meestal ook het moment waarop zo'n hobby samenkomt met de filosofie van een keer kopen, jaren gebruiken: een goede beitel, een degelijke camera of een Japans chefsmes is geen kostenpost maar een bezit.
Waarom deze beweging nu ontstaat
Het is geen toeval dat dit juist nu gebeurt. Met AI-tools die teksten schrijven, code maken en zelfs beeld genereren, voelen veel mannen zich langzaam overbodig bij dingen waar ze jaren trots op waren. Een zelfgemaakt plankje, een zelfontwikkelde foto of een zelfgebrouwen bier zijn concrete tegenwichten. Je laat zien, eerst aan jezelf, dat je nog iets kunt maken waar geen prompt en geen model aan te pas komt.
Tegelijk past het in een bredere trend die je op meer plekken ziet. Waar mannen een paar jaar geleden nog discussieerden over welke productiviteitstool hun leven zou veranderen, gaat het gesprek nu vaker over terugtrekken: zachter trainen in plaats van keihard zweten, minder skincareproducten, wandelen onder je bureau. Hobbies zonder scherm passen in datzelfde patroon. Niet meer, niet harder, maar scherper kiezen waar tijd en aandacht heengaan.
Wat dit betekent voor jou
Voor 2026 blijft iets simpels over: iemand zonder enige hobby begint op te vallen, en niet positief. Een man die alleen zijn werk heeft en zijn telefoon, is in het gezelschap van vrienden die wel iets omhanden hebben, ineens minder interessant gezelschap. De vraag is dus niet of je eraan moet beginnen, maar welke hobby jij al maanden voor je uit schuift, en wat je deze week nog kunt doen om de eerste stap te zetten.